Üçte Bir Kuralı

Üçte Bir Kuralı

Güzel fotoğraflar genellikle kendiliğinden veya rastlantı sonucu çekilemez, fotoğrafınızın kompozisyonuna sizin de az yada çok katkınız gereklidir. İşte bu katkılardan en çok kullanılan ve adından söz edilenlerinden biri üçte bir kuralıdır. Güzel sanatların neredeyse her dalında eski Yunan Uygarlığı’ndan bu yana binlerce yıldan beri kullanılan bu kuralın uygulanmasıyla fotoğraflarınızın kompozisyonu izleyicilerin gözüne daha güzel görünecektir.

Üçte bir kuralına göre fotoğraf çerçevesi sanal olarak yatay ve dikey olarak eşit aralıklı iki çizgiyle üçer parçaya bölünür. Bu bölümlemeyi yapmakta kullandığınız bu sanal çizgiler ve kesişme noktalarında oluşan noktalar fotoğraf çekerken kompozisyonu düzenlemekte yarar sağlayacaktır. Birçok fotoğraf kompozisyonunda merkezi bir alanda obje arka veya ön planlarda da tamamlayıcı başka nesneler vardır. İzleyicilerin gözü önce merkezi alanda bulunan objeye, daha sonra da diğer nesnelere takılır. Merkezi alanda kullandığınız objenin yerleşim yerine karar vermek büyük önem taşır. İşte üçte bir kuralı böyle bir durumda işe yarayacaktır. Objeyi sağ veya sol 1/3’e yerleştirip diğer tarafta kalan boşlukta ise arkaplanı göstermeniz durumunda göze iyi görünen bir kompozisyon elde edebilirsiniz. Bu kuralı ayrıca daha önce çektiğiniz fotoğraflar üzerinde kadrajlama yaparken kullanabilirsiniz.

Üçte Bir Kuralının Kullanımı

Üçte Birle Kuralında Bölümleme
Üçte Bir Kuralında Bölümleme

Kuralın kullanımı için yandaki şemada görülen çizgiler ve kesişim noktaları göz önünde tutulmalıdır. Örneğin portre fotoğrafı çekerken objenizi arka planla birlikte daha daha dinamik bir kompozisyon içinde olması için bu çizgilerin biri üzerinde tutmalısınız. Portre fotoğrafı çekerken üçte bir kuralı uygulandığında objenin bakış yönündeki boşluğu diğer 2/3 içinde bırakmayı unutmamalısınız. Bir doğa fotoğrafında ise ufuk noktasını bu yatay çizgilerden biri üzerine getirirseniz izleyicilerin gözüne daha hoş gelecektir. Yatay çizgiler iki tane olduğundan böyle bir kompozisyonda ufuk noktasını hangisine yerleştireceğinizi duruma göre seçmelisiniz. Eğer güzel bir gün batımı veya bulutlar nedeniyle gökyüzünü öne çıkarmak istiyorsanız ufuk çizgisini alt 1/3 üzerine yerleştirir, gökyüzü görüntüsünü üstteki 2/3’lük büyük alanda gösterirsiniz. Bunun yanında bir tarlada çalışan insanlar veya denizde yol alan ilgi çekici bir tekne gibi kompozisyonda ise ufuk çizgisini üst 1/3 üzerinde tutarak izleyicilerin dikkatinin 2/3 alt taraftaki denizdeki nesneler üzerinde yoğunlaşmasını sağlayabilirsiniz.

Üçte Birler Kuralı
Üçte Bir Kuralının Uygulanması – Örnekte fotoğraf çekilirken kompozisyonun önemli parçalarının odak noktaları ve çizgilere göre yerleştirildiğini görüyorsunuz.

Bir Püf Noktası

Makinenizde otomatik ayarları kullanırken üçte bir kuralını uygulamaya çalışırsanız bazı sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Fotoğraf makineleri içindeki program otomatik ayarlar yaparken genellikle kadrajınızın tam merkezindeki bölgeden değerler okuyarak karar verir. Üçte bir kuralı uygulanırken bu bölgede objeniz olmayacağından ve makineniz büyük olasılıkla merkezde arkaplanın görüntüsünü alacağı için ölçümlerde hata oluşacaktır. Bunu engellemek için makinenizin tüm ayarlarını elle yapmak bir çözüm olabilir, fakat diğer bir çözüm yöntemi de zamanımızda birçok makinede bulunan ön odaklama (prefocus) denilen özelliği kullanmaktır.

İlk olarak makinenizin vizöründe objeyi tam ortaya getirerek üzerinde netlik yapın, bu sırada makineniz obje üzerinde otofokus yapar ve gerekli ışık ölçümlerini alır, daha sonra deklanşöre yarı basılı tutarak bu ayarı kilitleyin. Bu biçimde kilitleme yaptıktan sonra, parmağınızı kaldırmadan kompozisyonun kadrajını yukarıda anlattığımız üçte birler kuralına göre tekrar yapın ve deklanşöre bu kez tam basın. Fotoğrafları böyle çekmek başlangıçta zor gibi görünse de daha sonra bu özelliğin çok kullanışlı olduğunu farkedeceksiniz. Bu özellik amatör modeller dahil modern fotoğraf makinelerinin neredeyse hepsinde var fakat bundan emin değilseniz kullanma kılavuzuna bakabilirsiniz.Son