Piller

Piller elektrik enerjisini depolama, kullanım alanlarına veya dış biçimlerine göre değişik sınıflara ayrılırlar. Pillerin doğru kullanımına dikkat ederseniz elektronik aletleriniz veya bilgisayarınızdan elde ettiğiniz verim daha fazla olacaktır.

Piller biliyorsunuz elektrik enerjisini depolayan araçlar ve tarihte ilk kullanıma başlanmasından bu yana çok değişmiş ve birçok tipi üretilmiş durumda. Elektronik aletlerin veya bilgisayarların güç kaynağı olarak artık çoğunlukla piller kullanılıyor. Gelişen teknoloji ile birlikte taşınabilir veya kablosuz iletişim kurabilen araçlar şehir elektriği ile değil pillerle çalışıyor.

Kısa Tarih

Bağdat Pili
Bağdat Pili

İster inanın, ister inanmayın tarihte çalışan ilk pilin MÖ 250 yıllarında Pers İmparatorluğu zamanında Bağdat’ta üretildğine inanılıyor. Bu pillerde kilden yapılmış bir çömlek içinde demir ve bakırdan oluşan elektrotlar vardı. Bu pil içinde elektrolit olarak sirke kullanılıyordu ve böylece bir volt kadat elektrik voltajı elde edilebiliyordu. Bu pillerin madenlerin kaplanmasında veya tıbbi tedaviler sırasında kullanılmış olabileceği düşünülüyor.

Şu anda kullandığımız modern pillerin atası olan Volta pili ise çok sonraları 1800 yıllarında İtalyan bilim adamı Alessandro Volta tarafından icat edilmişti. Bundan önce 1748 yılında ünlü Amerikalı bilim adamı Benjamin Franklin statik elektrik depolamakta kullanılan kapasitörler (veya kondansatör) ile elektrik depolamayı başarmıştı. Volta pili sonraları giderek geliştirildi ve daha da sonra şarj edilebilir piller ve aküler üretildi. Böylece günümüzdeki tür ve biçim bolluğu oluşmuş oldu. Uzun bir dönem piller elde yapıldı, hatta bazı yetenekli meraklılar gerekli olan pilleri evde kendi olanakları ile ürettiler. İlk üretilen pillerin kullanımları sırasında, şu anda kullandığımız otomobil aküleri gibi bakıma gereksinimleri vardı.

Pil Kapasitesi

Genel olarak pilin depoladığı enerji miktarı “amper-saat” yada kısaca “Ah” ile belirtilir. Böylece 1 Ah kapasitesindeki bir pil 1 saat boyunca 1 amperlik akım yaratabilir. Bu birimin binde birine ise mili amper-saat (mAh) denir. Piller daha az güç gerektiren işlerde kullanılırsa, örneğin 100 mA akım yeterli olacaksa, 1 Ah (1000 mAh) gücündeki bir pil 10 saat boyunca enerji sağlayacaktır. Genel olarak mAh birimi pillerin depoladıkları enerji kapasitesinin ölçüsü olarak kullanılır. Bu değer büyüdükçe pillerin depoladığı enerji artacaktır. Fakat pratikte bu belirtilen değerlerden farklı sonuçlar elde edilir. Pil üreticileri kapasiteyi pilin deşarj kapasitesinin %5’i kullanılırken ölçerler. Bu değerin seçilmesinin nedeni pilin bu biçimde en etkin bir biçimde enerji deşarjı sağlamasıdır. Böylece siz pili kullanırken deşarj kapasitesi %5’ten farklı ise pilin üzerinde yazan mAh değerinden farklı bir sonuç alacaksınız.

Pil Türleri

Pil Tipi Özellikler Kullanıldığı Yerler
 AAA Pil Adı: Küçük Kalem Pil
(İng. Micro Battery)
Kod: AAA, LR03, 24A, R03, MN2400, AM4, UM4, HP16.
Boyutları: Silindirik, 10,5×44,5 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Uzaktan kumandalar, masa ve duvar saatleri.
 AA Pil Adı: Kalem Pil
(İng. Mignon Battery)
Kod: AA, LR6 15A R6, MN1500, AM3, UM3, HP7.
Boyutları: Silindirik, 14,5×50,5 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, masa ve duvar saatleri, el fenerleri, oyuncaklar, uzaktan kumandalar.
 C Pil Adı: Orta Pil
Kod: C, 14A, U2.
Boyutları: Silindirik, 26×50 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, el fenerleri, oyuncaklar.
 D Pil Adı: Büyük Pil
Kod: D, 13A, U2.
Boyutları: Silindirik, 34×61 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, el fenerleri, oyuncaklar.
 U1 Pil Adı: Kutu Pil
(İng. Box Battery)
Kod: 1604A, U1
Boyutları: Prizma, 17,5×26,2×45 mm. (EnxBoyxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 9 V. NiMH ve NiCd 9 V.
Oyuncaklar, radyolar, alarmlar.
 Düğme Pil Adı: Düğme Pil
(İng. Button Battery)
Kod: Çok çeşitli.
Voltaj: 1,5 – 3 V.
Kol saatleri, hesap makineleri, işitme cihazları, bazı minyatür elektronik aletler.

Pillerin Üzerindeki Yazılar

Bir pili elinize aldığınızda öncelikle kutuplarına ve voltajına dikkat etmelisiniz. Kutuplar (+) veya (-) olarak pilin her iki ucunda belirtilmiştir. Bunlara bakarak pilleri kullanacağınız aletin içine doğru olarak yerleştirin. Doğru yerleştirme biçimi araçlarda genellikle pil yuvasının içinde veya kapağında gösterilmiştir. Voltaj değeri ise doğru pili kullanmanıza yardım eden bir bilgidir.

Piller üzerinde pilin tipi ve şarj edilip edilemeyeceği de yazılıdır. Örneğin “Ni-MH” ve “Rechargeable” yazılarını gördüyseniz pilinizin nikel metalhidrit yapısında ve şarj edilebilir olduğunu anlarsınız. Şarj edilebilir piller üzerinde ayrıca enerji depolama kapasitesi de mAh biriminde belirtilir. Örneğin 1300 mAh yazılı ise ideal koşullarda 10 saat boyunca 130 miliamper güç elde edebilirsiniz.Son