Pil

Pil

Piller elektrokimyasal olaylar ile elektrik enerjisi üreten veya depolayan araçlardır. Pillerin ürettiği elektrik enerjisi radyo, cep telefonu, bilgisayar hatta elektrikli otomobil gibi çok sayıda elektrikli aracın çalıştırılmasında kullanılır.

Pillerin doğru kullanımına dikkat ederseniz elektronik aletleriniz veya bilgisayarınızdan elde ettiğiniz verim daha fazla olacaktır. Bu nedenle günlük yaşamda piller hakkında bilgi sahibi olmanız gereklidir.

Piller Nasıl Çalışır?

Pillerin içinde elektrik enerjisi üretmek için kullanılan bir veya birden fazla hücre bulunur. Bu hücrelerin her birinde elektrolit sıvısı içinde anot (pozitif) ve katot (negatif) iki elektrot vardır. Bir pil hücresinin anot ve katot elektrotları bir elektrikli araca uygun biçimde bağlandığında elektrik akımı oluşarak çalışmasını sağlar. Pillerin elektrik üretmesini anot ve katot arasında oluşan elektrokimyasal tepkimeler sağlar.

Çinko Karbon Pil Yapısı
Çinko Karbon Pil Yapısı

Tarihte ilk olarak 1748 yılında ünlü Amerikalı bilim adamı Benjamin Franklin kapasitörler (veya kondansatör) ile statik elektrik depolamayı başarmıştı. Şu anda kullandığımız modern pillerin atası olan Volta pili ise çok sonraları 1800 yıllarında İtalyan bilim adamı Alessandro Volta tarafından icat edildi.

Volta pilinden sonra piller geliştirilerek fabrikalarda üretilmeye başlandı. Bazı yetenekli meraklılar ise pilleri evde kendi olanakları ile üretiyorlardı. İlk üretilen pillerin kullanımları sırasında, şu anda kullandığımız bazı otomobil akü türleri gibi bakıma gereksinimleri vardı.

Günümüzde pil teknolojisi çok gelişmiş durumdadır, çeşitli kullanım yerlerine göre özel türde piller üretilmektedir. Örneğin yangın alarmlarında düşük güçlerde uzun süre dayanabilen Lityum pil kullanılır. Fosil yakıtlı otomobillerde motorun ilk çalışması için kısa sürede çok güçlü akım verebilen kurşunlu aküler tercih edilir. Cep telefonu, tablet, dizüstü bilgisayarlar veya elektrikli otomobillerde çoğunlukla güç kaynağı olarak Lityum iyon piller bulunur.

Pil Kapasitesi

Genel olarak pilin depoladığı enerji miktarı “amper-saat” yada kısaca “Ah” (Amper saat) ile belirtilir. Böylece 1 Ah kapasitesindeki bir pil 1 saat boyunca 1 amperlik akım yaratabilir. Bu birimin binde birine ise mili amper-saat (mAh) denir. Piller daha az güç gerektiren işlerde kullanılırsa, örneğin 100 mA akım yeterli olacaksa, 1 Ah (1000 mAh) gücündeki bir pil 10 saat boyunca enerji sağlayacaktır. Genel olarak mAh birimi pillerin depoladıkları enerji kapasitesinin ölçüsü olarak kullanılır.

Bir pilin üzerinde yazılı olan Ah değeri büyüdükçe depoladığı enerji artacaktır. Fakat pratikte bu beklenen değerlerden farklı sonuçlar elde edilir. Pil üreticileri kapasiteyi pilin deşarj kapasitesinin %5’ini kullanılırken ölçerler. Bu değerin seçilmesinin nedeni pilin bu biçimde en etkin bir biçimde enerji deşarjı sağlamasıdır. Böylece pil kullanılırken deşarj kapasitesi %5’ten farklı ise pilin üzerinde yazan mAh değerinden farklı bir sonuç elde edilir.

Pil Boyutları

Pil TipiÖzelliklerKullanıldığı Yerler
 AAA PilAdı: Küçük Kalem Pil
(İng. Micro Battery)
Kod: AAA, LR03, 24A, R03, MN2400, AM4, UM4, HP16.
Boyutları: Silindirik, 10,5×44,5 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Uzaktan kumandalar, masa ve duvar saatleri.
 AA PilAdı: Kalem Pil
(İng. Mignon Battery)
Kod: AA, LR6 15A R6, MN1500, AM3, UM3, HP7.
Boyutları: Silindirik, 14,5×50,5 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, masa ve duvar saatleri, el fenerleri, oyuncaklar, uzaktan kumandalar.
 C PilAdı: Orta Pil
Kod: C, 14A, U2.
Boyutları: Silindirik, 26×50 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, el fenerleri, oyuncaklar.
 D PilAdı: Büyük Pil
Kod: D, 13A, U2.
Boyutları: Silindirik, 34×61 mm. (ÇapxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 1,5 V. NiMH ve NiCd 1,2 V.
Radyolar, el fenerleri, oyuncaklar.
 U1 PilAdı: Kutu Pil
(İng. Box Battery)
Kod: 1604A, U1
Boyutları: Prizma, 17,5×26,2×45 mm. (EnxBoyxYükseklik)
Voltaj: Alkalin 9 V. NiMH ve NiCd 9 V.
Oyuncaklar, radyolar, alarmlar.
 Düğme PilAdı: Düğme Pil
(İng. Button Battery)
Kod: Çok çeşitli.
Voltaj: 1,5 – 3 V.
Kol saatleri, hesap makineleri, işitme cihazları, bazı minyatür elektronik aletler.