OLED Ekran

OLED Ekran

OLED ekranlar organik temelli bir molekülün elektronik sinyaller etkisiyle ışık üretmesine dayanan bir görüntü oluşturma teknolojisi kullanır. Düşük enerji harcaması, yüksek çözünürlükte görüntü oluşturması ve renkleri daha doğal gösterdiği için günümüzde birçok televizyon, cep telefonu veya dizüstü bilgisayar modelinde OLED ekran kullanılır.

OLED Ekran Nasıl Çalışır?

Eskiden beri dijital cihazlarda kullanılan LCD ekranlarda ışık kaynağı olarak arkadan yapılan aydınlatma kullanılmaktadır. Bir OLED (Organic Light-Emitting Diode) ekranda ise görüntü oluşturan her piksel kendi başına ışık kaynağı olarak çalışır. OLED ekran üzerinde her piksel içinde bulunan organik kökenli materyalden üretilmiş olan diyota elektronik sinyalin verilmesiyle renk ve parlaklık bilgisi üretilir.

OLED Ekran Yapısı

OLED ekranlarda en üstte bulunan tabaka destekleme görevini yapar ve saydam plastik veya camdan oluşur. Bu destekleyici tabakanın hemen altında elektronik sinyalleri piksellere ileten “Anot” denilen saydam tabaka bulunur. Anot tabakasının altında organik moleküllerden oluşan bir tabaka ve bunun altında ise anot tabakasından sinyalleri taşıyan ve organik moleküllerden (örneğin polianilin) oluşan “İletici” (Conductive) bir tabaka vardır. Bu tabakalar tarafından ulaştırılan elektronik sinyaller yine organik moleküllerden (örneğin polifluren) oluşan “Yayınlayıcı” (Emissive) tabakaya ulaştığında pikseller içinde renk oluşur. OLED ekranlarda en altta ise elektronik sinyalleri ileten katot tabakası bulunur.

OLED Ekran Avantajları

OLED teknolojisi ile daha doğala yakın renkler elde edilebilir, örneğin siyah renk ekranda daha koyu olarak görülür. Ayrıca OLED ekranlar daha ince olduğundan renkler daha parlak görülecektir. Bu yüzden OLED ekranlar enerji tasarrufu gereken ve ekran üzerinde renklerin doğal olması gereken, televizyon, cep telefonu veya tabletler gibi cihazlarda kullanılır.

OLED ekranların görüş açısı 170 derecedir ve yanlardan bakıldığında bile görüntü iyi biçimde görülebilir.

OLED ekranlarda LCD ekranlarda olduğu gibi çok enerji harcayan bir ışık kaynağı gerekmez ve böylece mobil cihazlarda kullanım sırasında daha az enerji harcanır. OLED ekranlarda arkadan ışık yansıması için gerekli olan tabaka olmadığı için LCD ekranlara göre daha ince olarak üretilebilir.

OLED ekranlarda bulunan organik diyot tabakası pratikte esneyebilen yapıda olduğu için eğimli hatta katlanabilen ekranlarda kullanılabilir. Günümüzde OLED ekranların bu özelliği nedeniyle katlanarak boyutları küçültülebilen bazı cep telefonu modelleri üretilmeye başlanmıştır.

OLED Teknolojisine Bağlı Sorunlar

Günümüzdeki teknoloji ile OLED ekranlarda kullanılan kırmızı ve yeşil tabakaların 46000-230000 saat arasında, mavi tabakanın ise en fazla 14000 saat (yaklaşık 2 yıl) ömrü vardır. Uzun süreler boyunca kullanılan OLED ekranlar uzun dönemde renk dengesini yitirecek hatta bir süre sonra görüntü tamamen kaybolacaktır. Bu nedenle OLED ekranlar izlenmesi gerekmeyen durumlarda kapatılmalıdır. Ofislerde kullanılan televizyonlar gibi uzun süreler boyunca açık kalması gereken cihazların ekranının OLED yerine LCD tipinde olması daha uygun olabilir.

OLED ekranlarda sabit bir görüntünün uzun süre izlenmesi sonrasında ekran üzerinde lekeler yani “yanık” bölgeler oluşabilir. Örneğin uzun süre bir televizyon kanalı izlenirse ekranda logo olan yerde yanık oluşabilir. Bu yanıkların düzeltilmesi için yetkili servisin önerdiği yöntemler işe yarayabilir fakat bazen bu durum kalıcı olabilir. Ekran yanıklarını önlemek için OLED ekran kullanan cihazlarda sabit bir görüntü uzun süre izlenmemeli, ayarlarda değişiklik yaparak bir süre kullanılmadığında cihazın ekran koruyucusun aktive olması veya uykuya geçmesi sağlanmalıdır.

OLED ekranlar ıslanmaya karşı diğer ekran türlerine göre daha dayanıksızdır. Örneğin bir cep telefonunun suya düşmesi durumunda OLED ekranın zarar görme olasılığı fazladır. Bu yüzden OLED ekran kullanan cep telefonu satın alırken suya karşı dayanıklı modelleri tercih ederseniz ekranın böyle bir durumda zarar görme riski azalacaktır.

OLED ekranların üzerinde beyaz renk yaratmak için kullanılan mavi diyotların yaydığı ışık uzun süre boyunca ekrana bakan kişilerde gözün retina kısmında kalıcı hasara neden olabilir. Bu durum özellikle çocuklar ve 50 yaşından fazla kişilerde daha sık görülmektedir. Bu göz hasarının önlenmesi için OLED ekranların üzerine filtre konulması veya güneş gözlüğü kullanılması önerilmektedir. Gelecekte üreticiler tarafından OLED ekranların bu zararlı etkisinin engelleneceği beklenmektedir.

OLED Ekran Tipleri

Active-Matrix OLED (AMOLED) türündeki ekranlarda anot tabakasında “thin film transistor” (TFT) tabakası vardır ve böylece görüntü daha az enerji tüketimi ile sağlanır. AMOLED ekranlarda kontrast oranı 1:100000 olduğundan daha doğal ve etkileyici görüntüler elde edilir. Süper AMOLED ekranlarda parmak dokunmasını algılayan tabaka ekrandaki en üst tabakanın yapısına dahil edildiğinden daha parlak renkler elde edilir.

Passive-matrix OLED (PMOLED) ekranlar AMOLED ekranlara göre elektronik olarak daha basitleştirilmiş biçimde üretilir. Bu tür ekranlar basit yapıları nedeniyle üretim maliyeti daha düşük olsa da fazla enerji harcadığı ve organik moleküllerin uzun ömürlü olmaması nedeniyle kısıtlı kullanım yeri vardır. PMOLED ekranlar çoğunlukla ekran genişliği fazla olmayan Mp3 çalar veya göstergeler gibi küçük dijital araçlarda kullanılır.Son